با كشف آجرهای لعابدار سه هزار ساله در تپه باستانی «ربط» سردشت در آذربایجان غربی، احتمال یافتن پایتخت یكی دیگر از دولت‌های منطقه‌ای همدوره ماناییان در هزاره اول قبل از میلاد نزد باستان‌شناسان بیشتر شد.
چندی پیش هنگام دستگیری چند قاچاقچی اشیا عتیقه در نزدیكی تپه ریط سردشت اشیایی به دست آمد كه از این تپه باستانی به سرقت برده شده بود. بررسی این اشیا توجه كارشناسان و باستان‌شناسان را به سوی تپه ربط جلب كرد. تحقیقات باستان شناسان نشان داد. تپه ربط آثار و اشیای پیش از تاریخ را در خود جای داده و در حوزه شمال غرب ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
«بهمن كارگر»، باستان‌شناس و مسئول بخش پژوهشی اداره كل میراث فرهنگی و گردشگری استان آْذربایجان غربی در این باره گفت: «در بررسی‌های گذشته روی این تپه باستانی تعدادی آجرهای لعابدار منقوش به دست آمد كه روی آنها نقوش انسانی، حیوانی و هندسی دیده می‌شود. پس از بررسی و تحقیق روی این آجرهای لعابدار متوجه شدیم كه آجرها متعلق به هزاره قبل از میلاد هستند و با سفال‌ها و آجرهای یكی از لایه‌های باستانی تپه قالایچی كه چندی پیش به عنوان مهم‌ترین پایتخت ماناییان شناخته شد، قابل مقایسه است.»
وی افزود:« این مقایسه نشان می‌دهد كه تپه ربط سردشت یكی از پایتخت‌های مهم محلی در هزاره اول پیش از میلاد بوده كه با ماناییان و اورارتوها در ارتباط بوده و در یك زمان می‌زیسته اند. اما هنوز هیچگونه برنامه‌ كاوش روی این محوطه انجام نشده است. كشفیات و یافته‌های تازه در ربط باستان شناسان را بر آن داشت که برنامه‌ای را برای كاوش در این تپه تدوین كرده و به پژوهشكده ارایه كنند.»
وی اظهار امیدواری کرد این تپه در سال جاری مورد کاوش و بررسی قرار بگیرد.
تپه ربط در شهرستان سردشت هم اكنون در حدود مركز شهر سردشت واقع شده و همین امر موجب می‌شود كه برخی مردم و قاچاقچیان اشیای عتیقه بیشتر به این تپه سر بزنند. بنابراین با توجه به موقعیت قرارگیری این تپه لزوم هر چه سریع تر كاوش و حفاری در این تپه بیش از پیش حس می‌شود.
ماناییان و اورارتوها پادشاهی‌های محلی بودند كه در اطراف دریاچه ارومیه حكمرانی می‌كردند. آنان پادشاهی‌های صاحب قدرت بودند كه به مناطق مختلف حمله كرده و گاه نیز برای تصرف منطقه‌ای با یكدیگر متحد می‌شوند. كشف نام و تمدن گمنامی كه در تپه ربط سردشت كشف شده در آینده‌ای نزدیك قدرتی دیگر به قدرت‌های حاشیه دریاچه ارومیه در هزاره اول پیش از میلاد اضافه خواهد كرد