کشف آثاری از تمدن اورارتوها در شمال غرب ایران، احتمال وجود مركز دولت موصاصیر (كشور آفتاب) در 3هزار سال پیش را قوت بخشید.

اولین فصل كاوش در تپه ربط شهر ربط به كشف آثاری از تمدن اورارتوها در شمال غرب ایران منجر شد. این کشف احتمال وجود مركز دولت موصاصیر (كشور آفتاب) در 3هزار سال پیش را قوت بخشید.
موصاصیر دولتی همزمان با اورارتو و آشور ها بوده است. این حكومت از سوی آَشور ها، آردینی یا كشور آفتاب خوانده می شد. موصاصیرها بر اساس شرایط سیاسی منطقه گاهی با آشورها و گاه با اورارتو ها هم پیمان می شدند.
«رضا حیدری»، باستان شناس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان آذربایجان غربی گفت: «حفاری های هیات كاوش باستان شناسی در تپه ربط شهر ربط از شهرستان سردشت به سرپرستی بهمن كارگر به كشف آثاری چون خط میخی نقاشی شده اورارتویی بر روی آجر، آجرهای لعاب دار با موضوع های هندسی، گیاهی، حیوانی، اساطیری كه با برخی از سفالینه های زیویه، كوه زندان و قلایچی مشابه است، منجر شد و نظریه وجود مركز موصاصیر در شمال غرب ایران را قوت بخشید.»
او گفت: «این كاوش ها به كشف یك محوطه پوشیده از قلوه سنگ های رودخانه ای كه به صورت دایره های متحدالمركز در كنار هم ساخته شده است. این دستاورد منحصربفردترین دستاوردهای معماری مكشوفه در این منطقه است، منجر شد. این نوع معماری ها تاكنون در هیچ یك از محوطه های مشابهه در شمال غرب ایران دیده نشده است.»
تپه ربط در شهر سردشت و در كرانه شرقی رودخانه زاب كوچك قراردارد تا پیش از این بررسی ها، وسعت این تپه تا چهارده هكتار تخمین زده شده بود اما این كاوش نشان داد كه این تپه 25 هكتار وسعت دارد.
تپه ربط كه سطحی ترین فرهنگ آن به هزاره اول پیش از میلاد باز می گردد یكی از بزرگترین محوطه های تاریخی شناخته شده در شمال غرب كشور است. كاوش های باستان شناسان در شمال غرب كشور برای مطابقت این تپه با مركز كشور آردینی(موصاصیر) از شهریورماه سال 84 آغاز شده است. بر طبق مستندات موجود بزرگترین معبد خدای خالدی در دولت آردینی قرار دارد.
هیات باستان شناسی تپه ربط به سرپرستی بهمن كارگر و متشكل از باستان شناس، زمین شناس، مردم شناس، نقشه بردار و مرمت كار، تا یك ماه دیگر تپه ربط را كاوش می كنند.